Επίκεντρο των Αποφάσεων ο Άνθρωπος Όχι η Ευημερία των Αριθμών

Επίκεντρο των Αποφάσεων ο Άνθρωπος Όχι η Ευημερία των Αριθμών
Επίκεντρο των Αποφάσεων ο Άνθρωπος Όχι η Ευημερία των Αριθμών

Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026

Σαν Σήμερα - «Το Αεροπλάνο Γέμισε Νερό - Τα Φώτα Έσβησαν»: Η Τραγωδία της Ολυμπιακής με τους 37 Νεκρούς και η Απρόσμενη Σύνδεση με Ταινία της Βλαχοπούλου - Πλούσιο Ιστορικό Φώτο Ρεπορτάζ

Τμήμα της ατράκτου του αεροσκάφους της Ολυμπιακής Αεροπορίας στην ακτή της Βούλας, μετά την ανάσυρσή του από τον βυθό.

Είναι βράδυ Σαββάτου, 21 Οκτωβρίου 1972, ώρα 21.29 και το δικινητήριο ελικοστροβιλοφόρο NAMC YS-11A «Νήσος Κάλυμνος» της Ολυμπιακής Αεροπορίας εκτελεί ένα ακόμη δρομολόγιο ρουτίνας από την Κέρκυρα προς την Αθήνα, εν μέσω σφοδρής καταιγίδας 

Κυρίες και κύριοι, σε πέντε λεπτά προσγειωνόμαστε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού, όπου ο καιρός προβλέπεται…». Είναι βράδυ Σαββάτου, 21 Οκτωβρίου 1972, ώρα 21.29 και το δικινητήριο ελικοστροβιλοφόρο NAMC YS-11A «Νήσος Κάλυμνος» της Ολυμπιακής Αεροπορίας εκτελεί ένα ακόμη δρομολόγιο ρουτίνας από την Κέρκυρα προς την Αθήνα, εν μέσω σφοδρής καταιγίδας.

Η αεροσυνοδός έχει μόλις αρχίσει να ενημερώνει τους επιβάτες για την επικείμενη άφιξη στην πρωτεύουσα, όταν ένας τρομακτικός κρότος διακόπτει τα λόγια της. Κι αυτό διότι το αεροσκάφος πετάει σε τόσο χαμηλό ύψος, που οι τροχοί του ακουμπούν πλέον τη θάλασσα, μόλις 250 μέτρα μπροστά από την ακτή της Βούλας.

Η άτρακτος τραντάζεται βίαια. Τα φώτα της καμπίνας σβήνουν μεμιάς. Μέσα στο απόλυτο σκοτάδι ακούγονται κραυγές. Το παγωμένο θαλασσινό νερό εισβάλλει ορμητικά στο εσωτερικό από τα ρήγματα που έχει δημιουργήσει η πρόσκρουση, παρασύροντας αποσκευές και διάφορα άλλα αντικείμενα. Οι επιβάτες προσπαθούν απεγνωσμένα να λύσουν τις ζώνες ασφαλείας, να σηκωθούν και να φτάσουν σε κάποια έξοδο. Για εκείνους που κάθονται στις μπροστινές θέσεις, το νερό έχει φτάσει μέχρι τον λαιμό. Το ρύγχος του ελικοστροβιλοφόρου έχει αρχίσει να βυθίζεται, ενώ η ουρά του όλο και ανυψώνεται. Από την έντονη βροχόπτωση ίσα που φαίνονται αμυδρά τα φώτα της παραλίας. Οσοι μπορούν αρχίζουν να κολυμπούν προς τη στεριά. Θα τους πάρει περίπου 20 με 30 λεπτά για να τα καταφέρουν, καθώς έχουν να παλέψουν με τον φόβο, τη φουρτουνιασμένη θάλασσα, την καταιγίδα και το σκοτάδι.

Το αεροσκάφος της Ολυμπιακής βυθίστηκε ολοσχερώς μέσα σε διάστημα 10 λεπτών μετά την πρόσκρουση. Απ’ τους 53 επιβαίνοντες (49 επιβάτες και τέσσερα μέλη πληρώματος), μόλις 16 θα καταφέρουν να σωθούν. Οι υπόλοιποι 37 θα χάσουν τη ζωή τους, συμπεριλαμβανομένου και του συγκυβερνήτη.

«Το αεροπλάνο γέμισε νερό, τα φώτα έσβησαν»: Η τραγωδία της Ολυμπιακής με τους 37 νεκρούς και η απρόσμενη σύνδεση με ταινία της Βλαχοπούλου-1
Κομματιασμένο το ελικοστροβιλοφόρο NAMC YS-11A σε φωτογραφία από τον Τύπο της εποχής.

Η εμφάνιση του αεροσκάφους στην «Κόμησσα της Κέρκυρας»

Μιάμιση ώρα νωρίτερα, στο αεροδρόμιο της Κέρκυρας, τίποτα δεν προμήνυε ότι θα ακολουθούσε μια από τις μεγαλύτερες αεροπορικές τραγωδίες που έχουν σημειωθεί στην Ελλάδα. Οι επιβάτες παίρνουν τις θέσεις τους στο ιαπωνικής κατασκευής αεροσκάφος με στοιχεία νηολογίου SX-BBQ, το οποίο έχει παραληφθεί από την Ολυμπιακή Αεροπορία το 1971 και αποτελεί τμήμα του στόλου που χρησιμοποιεί η εταιρεία του Αριστοτέλη Ωνάση στις εσωτερικές αεροπορικές συνδέσεις.

Το συγκεκριμένο αεροσκάφος είχε μάλιστα εμφανιστεί λίγους μήνες νωρίτερα και στον ελληνικό κινηματογράφο, στη γνωστή ταινία «Η Κόμησσα της Κέρκυρας» του Αλέκου Σακελλάριου, με πρωταγωνίστρια τη Ρένα Βλαχοπούλου, που έκανε πρεμιέρα στις 7 Φεβρουαρίου 1972 κόβοντας 310.583 εισιτήρια. Σε χαρακτηριστική σκηνή διακρίνεται καθαρά η ονομασία «Νήσος Κάλυμνος» στην άτρακτό του, καθώς οι επιβάτες αποβιβάζονται από το αεροπλάνο.

Οκτώ μήνες αργότερα, το ίδιο αεροσκάφος θα πραγματοποιούσε την τελευταία του πτήση. Ως κυβερνήτη έχει τον 49χρονο Πάτροκλο Θωμαδάκη, συγκυβερνήτη τον Δημήτριο Βασταρδή, ενώ στην καμπίνα των επιβατών βρίσκονται οι αεροσυνοδοί Ειρήνη Σικιαρίδου και Μαργαρίτα Βελώνια. Η πτήση αναφέρεται με τον αριθμό 605 στον ελληνικό Τύπο της εποχής που ανατρέξαμε, όπως και στην ειδική μελέτη του ηλεκτρολόγου μηχανικού του ΕΜΠ και ειδικού σε θέματα αεροπορικής ασφάλειας Αντώνη Βασάκη με τίτλο «Η Ιστορία των Δημοσίων Αερομεταφορών στην Ελλάδα», αν και σε ορισμένες διεθνείς βάσεις αεροπορικών δυστυχημάτων καταγράφεται με τον αριθμό 506.

Το χρονικό της μοιραίας πτήσης

Λίγο πριν από τις οκτώ το βράδυ, το αεροπλάνο απογειώνεται με προορισμό την Αθήνα. Ο καιρός είναι άσχημος και ήδη από τα πρώτα στάδια της πτήσης οι επιβάτες αισθάνονται τις αναταράξεις. Το αεροσκάφος ανεβαίνει στα 13.000 πόδια, πετώντας μέσα σε νέφη. Αστραπές σκίζουν τον ουρανό εκατέρωθεν της πορείας του, την ίδια ώρα που η καταιγίδα στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής έχει αρχίσει να δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην εναέρια κυκλοφορία.

Στις 20.53, ενώ το αεροσκάφος βρίσκεται κοντά στην Κόρινθο, το πλήρωμα επικοινωνεί για πρώτη φορά με τον Ελεγχο Προσέγγισης του Κρατικού Αερολιμένα Αθηνών, την υπηρεσία εναέριας κυκλοφορίας που παρακολουθεί μέσω ραντάρ τα πτητικά μέσα καθώς πλησιάζουν στο Ελληνικό και τους δίνει οδηγίες για την πορεία και το ύψος τους· δεν θα πρέπει να συγχέεται με τον Πύργο Ελέγχου, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τις προσγειώσεις και απογειώσεις στην άμεση περιοχή του αερολιμένα. Ο πιλότος πληροφορείται από τους ελεγκτές για την παρουσία ισχυρών καταιγίδων νοτιοδυτικά του Ελληνικού και αρχίζει να λαμβάνει οδηγίες για την ασφαλή προσέγγιση. Η κατάσταση όμως δυσκολεύει όσο περνά η ώρα.

Στις 21.14, οι ελεγκτές προσέγγισης που παρακολουθούν το δικινητήριο NAMC YS-11A της Ολυμπιακής Αεροπορίας από το ραντάρ αναφέρουν πως η καταιγίδα βρίσκεται πλέον ακριβώς πάνω από το αεροδρόμιο, με αστραπές, έντονη βροχόπτωση και ισχυρούς ανέμους. Παράλληλα δίνεται η έγκριση να συνεχίσει την καθοδική του πορεία. Στην καμπίνα, η κατάσταση εμφανίζεται ακόμη ελεγχόμενη, με τις δύο αεροσυνοδούς να συνεχίζουν κανονικά την εκτέλεση των καθηκόντων τους.

«Το αεροπλάνο γέμισε νερό, τα φώτα έσβησαν»: Η τραγωδία της Ολυμπιακής με τους 37 νεκρούς και η απρόσμενη σύνδεση με ταινία της Βλαχοπούλου-2
Το αεροσκάφος «Κάλυμνος» της Ολυμπιακής σε σκηνή από την ταινία «Η Κόμησσα της Κέρκυρας». Λίγους μήνες αργότερα θα βυθιζόταν παρασύροντας 37 ζωές.

Η Μαργαρίτα Βελώνια θα δηλώνει αργότερα ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της πτήσης παρέμενε αναμμένη η φωτεινή ένδειξη για τις ζώνες ασφαλείας και πως, εξαιτίας των αναταράξεων, δεν είχε πραγματοποιηθεί το συνηθισμένο σερβίρισμα για καφέ ή τσάι.

Από την πλευρά της, η συνάδελφός της Ειρήνη Σικιαρίδου, αναφερόμενη στις τελευταίες στιγμές πριν από το δυστύχημα, δίνει μια εξίσου πολύτιμη εικόνα για το τι συνέβαινε στο εσωτερικό του αεροσκάφους. «Το ταξίδι μας από την Κέρκυρα έως την ώρα που φθάσαμε στο Λεκανοπέδιο της Αττικής δεν ήταν ίσως άριστο, αλλά ούτε και πολύ άσχημο… Θα ήταν εννέα και είκοσι περίπου, όταν ανήγγειλα στους επιβάτες κατόπιν εντολής του κυβερνήτου ότι θα καθυστερούσε 15 λεπτά η προσγείωση, λόγω εναερίου κυκλοφορίας» θα πει («Απογευματινή», 23.10.1972). Λίγο αργότερα, θυμάται πως επικοινώνησε ξανά με τον κυβερνήτη και ακολούθως επιχείρησε να μεταφέρει στους επιβάτες την ανακοίνωση ότι μέσα στα επόμενα πέντε λεπτά θα προσγειώνονταν στον Κρατικό Αερολιμένα Αθηνών. Ηταν η ανακοίνωση που διεκόπη λόγω του δυστυχήματος.

Οι τελευταίες επικοινωνίες και η εξαφάνιση από το ραντάρ

Σύμφωνα με τα στοιχεία που καταγράφηκαν από τους εμπειρογνώμονες, στις 21.20, το αεροσκάφος της Ολυμπιακής βρίσκεται περίπου 22 ναυτικά μίλια νοτίως του Ελληνικού και λαμβάνει άδεια να κατέλθει στα 3.000 πόδια. Ενα λεπτό αργότερα, στις 21.21, το πλήρωμα ζητά να ακολουθήσει διαδικασία προσέγγισης VOR Approach, δηλαδή μέσω ενός συστήματος ραδιοπλοήγησης που επιτρέπει στους πιλότους να προσανατολίζονται με βάση τα σήματα επίγειων ραδιοφάρων, καθώς, όπως αναφέρει, δεν λαμβάνει αξιόπιστες ενδείξεις από το σύστημα ενόργανης προσγείωσης του Ελληνικού. Το αίτημα εγκρίνεται, ενώ οι ελεγκτές συνεχίζουν να παρακολουθούν την πορεία του αεροσκάφους μέσα στην καταιγίδα μέσω του ραντάρ.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι έλεγχοι που θα πραγματοποιηθούν τις επόμενες ημέρες δεν θα επιβεβαιώσουν δυσλειτουργία του συστήματος ενόργανης προσέγγισης, όπως υποστήριξε το πιλοτήριο, ενώ κανένα άλλο πλήρωμα που πετούσε στην περιοχή εκείνο το βράδυ δεν είχε αναφέρει ανάλογο πρόβλημα. Η διαπίστωση αυτή θα αποτελούσε και ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχεία στην προσπάθεια των πραγματογνωμόνων να ανασυνθέσουν την αλληλουχία των γεγονότων.

Η περιορισμένη ορατότητα του διαδρόμου και η κρίσιμη οδηγία

Ωρα 21.24, οι ελεγκτές μεταφέρουν στο πλήρωμα την αναφορά προπορευόμενου αεροσκάφους, σύμφωνα με την οποία η ορατότητα στον διάδρομο είναι εξαιρετικά περιορισμένη, πως ο διάδρομος διακρίνεται καλά μόλις από τα 500 πόδια (152,4 μέτρα) και κάτω καθώς και ότι στην τελική φάση καθόδου παρατηρούνται τρομερές αναταράξεις.

Στις 21.27, το αεροπλάνο βρίσκεται περίπου τρία ναυτικά μίλια (5,6 χλμ.) νότια από το Καβούρι και εξακολουθεί να κατεβαίνει μέσα στην καταιγίδα.

Δύο λεπτά αργότερα, η κατάσταση έχει φτάσει στο πιο κρίσιμο σημείο. Ωρα 21.29, ο ελεγκτής ζητεί από το πλήρωμα να αναφέρει το ύψος του και λαμβάνει την απάντηση ότι βρίσκεται στα 1.000 πόδια (περίπου 305 μέτρα). Διαπιστώνεται, ωστόσο, ότι το αεροσκάφος δεν είναι σωστά ευθυγραμμισμένο με τον διάδρομο προσγείωσης, καθώς πετά δυτικότερα από την προβλεπόμενη πορεία του.

Στις 21.29 και 17 δευτερόλεπτα, οι ελεγκτές προσέγγισης ενημερώνουν το πιλοτήριο ότι έχει λάβει άδεια προσγείωσης από τον Πύργο Ελέγχου. Ταυτόχρονα, του υπενθυμίζουν μια άκρως σημαντική οδηγία ασφαλείας: εάν το αεροσκάφος κατέλθει στο ελάχιστο επιτρεπόμενο ύψος χωρίς οι πιλότοι να έχουν αποκτήσει οπτική επαφή με τον διάδρομο προσγείωσης ή με τα φώτα που τον σηματοδοτούν, οφείλουν να διακόψουν αμέσως την προσπάθεια. Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει να αυξήσουν και πάλι την ισχύ των κινητήρων, να ξαναπάρουν ύψος και να απομακρυνθούν από το αεροδρόμιο, ώστε να επιχειρήσουν νέα προσέγγιση όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν.

Δεν ακούγεται απάντηση. Δεκατρία δευτερόλεπτα αργότερα, στις 21:29΄:30΄΄, το αεροπλάνο προσκρούει στην επιφάνεια της θάλασσας. Οι ελεγκτές δεν το γνωρίζουν ακόμη και συνεχίζουν τις προσπάθειες επικοινωνίας με το αεροπλάνο. Επαναλαμβάνουν συνεχώς την οδηγία εγκατάλειψης της προσγείωσης. Η ραδιοσυχνότητα παραμένει σιωπηλή…

«Τα φώτα έσβησαν και το αεροπλάνο γέμισε νερό»

Τη στιγμή της πρόσκρουσης, το αεροσκάφος πετά με ταχύτητα περίπου 146 κόμβων (270,4 χλμ./ώρα) και με τους τροχούς του συστήματος προσγείωσης ήδη κατεβασμένους. Οι τροχοί κάτω από το αριστερό φτερό ήταν οι πρώτοι που άγγιξαν την επιφάνεια της θάλασσας. Ακολούθησε η βίαιη πρόσκρουση του μπροστινού τμήματος, κατά την οποία αποκόπτονται τμήματα του συστήματος προσγείωσης, οι δύο πτέρυγες και η αριστερά έλικα, ενώ δημιουργείται ένα μεγάλο ρήγμα στην άτρακτο. Το νερό πλημμυρίζει τους εσωτερικούς χώρους του αεροσκάφους, ενώ η κηροζίνη που έχει διαρρεύσει από τη δεξαμενή καυσίμων απλώνεται στην επιφάνεια της θάλασσας.

Ανθρωποι που πριν από ελάχιστα δευτερόλεπτα περίμεναν να φτάσουν στο αεροδρόμιο βρίσκονται τώρα εγκλωβισμένοι σε έναν σκοτεινό μεταλλικό χώρο που γεμίζει νερό. Κάποιοι προσπαθούν να σκαρφαλώσουν πάνω στα καθίσματα, άλλοι αναζητούν τις εξόδους, ενώ ορισμένοι αδυνατούν ακόμη και ν’ απελευθερωθούν από τις ζώνες τους.

«Το αεροπλάνο γέμισε νερό, τα φώτα έσβησαν»: Η τραγωδία της Ολυμπιακής με τους 37 νεκρούς και η απρόσμενη σύνδεση με ταινία της Βλαχοπούλου-3
«Το αεροπλάνο γέμισε νερό, τα φώτα έσβησαν»: Η τραγωδία της Ολυμπιακής με τους 37 νεκρούς και η απρόσμενη σύνδεση με ταινία της Βλαχοπούλου-4
«Το αεροπλάνο γέμισε νερό, τα φώτα έσβησαν»: Η τραγωδία της Ολυμπιακής με τους 37 νεκρούς και η απρόσμενη σύνδεση με ταινία της Βλαχοπούλου-5
Το δικινητήριο αεροσκάφος σε καρέ από την ταινία «Η Κόμησσα της Κέρκυρας», με πρωταγωνίστρια τη Ρένα Βλαχοπούλου.

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές αφηγήσεις είναι αυτή της Βρετανίδας Κάρολιν Λάινς, η οποία ταξίδευε μαζί με τη φίλη της, Αμαλία Λαβράνου. Οι δύο γυναίκες βρίσκονται στα πίσω καθίσματα όταν το αεροσκάφος ακούμπησε στη θάλασσα. «Ξαφνικά ακούσθηκε ένας κρότος, τα φώτα έσβησαν και το αεροπλάνο γέμισε νερό». Η ίδια καταφέρνει μέσα στο σκοτάδι να εντοπίσει την πίσω πόρτα και να την ανοίξει. Προτού εγκαταλείψει την καμπίνα, βοηθά τη φίλη της να απεγκλωβιστεί κι εκείνη, με την προσπάθειά τους να συνεχίζεται μέσα στη θάλασσα.

Από την πλευρά του ο Χρήστος Γκαγκανάτσος, εποχικός υπάλληλος σε κερκυραϊκή μπουτίκ, θα δηλώσει πως «δεν ανησυχήσαμε όταν το αεροπλάνο άρχισε να χάνει ύψος. Δεν μπορούσαμε να δούμε έξω, γιατί έβρεχε και είχε σκοτάδι. Νομίζαμε πως άρχισε η προσγείωση».

Ενας ακόμη διασωθείς, ο Μιχάλης Κανταρτζόπουλος, τονίζει πως: «Είδα τα φώτα της Βούλας ψηλότερα από το αεροπλάνο, κι αυτό μ’ έκαμε να ανησυχήσω. Την ίδια στιγμή ακούστηκε ένας τρομερός κρότος και αμέσως έσβησαν τα φώτα. Ελυσα τη ζώνη ασφαλείας και προχώρησα προς τα εμπρός. Καθόμουν στη 14η σειρά. Τότε αντιλήφθηκα μια μεγάλη τρύπα στην άτρακτο όπου έμπαινε νερό. Αμέσως γύρισα πίσω προς την αριστερή πόρτα της ουράς, όπου αρκετοί επιβάτες και μία αεροσυνοδός έβγαιναν. Σε λίγο βρέθηκα στη θάλασσα. Ηταν καμιά δεκαριά εκεί γύρω. Αρχίσαμε να κολυμπούμε. Τα κύματα ήταν μεγάλα, έβρεχε. Η κηροζίνη είχε χυθεί στη θάλασσα. Ολα τούτα έκαναν πολύ δύσκολο το κολύμπι. Δεν μπορούσαμε ν’ αναπνεύσουμε».

Ο 21χρονος Χρήστος Γκαγκανάτσος αναφέρεται στις στιγμές που ακολούθησαν την πρόσκρουση και στην προσπάθεια των επιβατών να βρουν διέξοδο: «Καθόμουν στις πρώτες θέσεις και η μόνη ανοιχτή πόρτα του αεροσκάφους μετά το δυστύχημα ήταν η πίσω αριστερή, από την οποία βγήκα», θα πει. Εν συνεχεία περιγράφει τον πανικό που επικράτησε στο εσωτερικό και την προσπάθειά του να κινηθεί προς τα πίσω, καθώς το αεροπλάνο είχε πάρει κλίση. Οπως αναφέρει, το ρολόι του, όταν το κοίταξε μετά τη διάσωσή του, είχε σταματήσει στις 21.34.

Για όσους είχαν παραμείνει μέσα στο αεροσκάφος, κάθε δευτερόλεπτο ήταν πολύτιμο. Η στάθμη του νερού ανέβαινε συνεχώς, ενώ η κλίση της ατράκτου δυσκόλευε την κίνηση ανάμεσα στις σειρές των καθισμάτων. Αρκετοί είχαν ήδη χάσει τον προσανατολισμό τους μέσα στο σκοτάδι, προσπαθώντας να αντιληφθούν προς ποια κατεύθυνση βρισκόταν η έξοδος.

Η μάχη των δύο αεροσυνοδών για να σωθούν

Ανάμεσα στους 16 ανθρώπους που σώζονται βρίσκονται και οι δύο αεροσυνοδοί. Η Μαργαρίτα Βελώνια ανακτά τις αισθήσεις της όταν βρίσκεται ήδη μέσα στο νερό, χωρίς να μπορεί να εξηγήσει με βεβαιότητα πώς κατάφερε να εγκαταλείψει το αεροσκάφος. «Ισως κάποιος να με έσπρωξε ή και να με βοήθησε», θα πει.

Ακολουθεί μια εξαιρετικά δύσκολη προσπάθεια για να φτάσει στην ξηρά. Κολυμπά μέσα στο σκοτάδι και στην κακοκαιρία, αναζητώντας κάποιο φωτεινό σημείο που θα της δείξει την κατεύθυνση προς τη στεριά. Οπως αφηγείται: «Κολυμπούσα προς την ακτή ακολουθώντας ένα φωτάκι». Εξαντλημένη, καταφέρνει να πλησιάσει την ακτή, αλλά τα κύματα εξακολουθούν να την παρασύρουν προς τα πίσω.

Οι αστραπές, που μέχρι πριν λίγο αποτελούσαν έναν από τους κινδύνους της πτήσης, τους επιτρέπουν τώρα να διακρίνουν σε ποιο σημείο του ορίζοντα βρίσκεται η ξηρά. Αρκετοί από αυτούς που τα κατάφεραν βγήκαν στον όρμο του ΠΙΚΠΑ της Βούλας, όπου γιατροί και νοσηλεύτριες έσπευσαν να τους προσφέρουν τις πρώτες βοήθειες. Ορισμένοι είναι τραυματισμένοι, άλλοι έχουν καταπιεί θαλασσινό νερό, ενώ πολλοί δεν μπορούν ακόμη να συνειδητοποιήσουν τι έχει συμβεί. Τους κατευθύνει απλώς το αίσθημα της επιβίωσης, δίχως συνείδηση του τι ακριβώς κάνουν. Οι πρώτες πληροφορίες για το δυστύχημα φτάνουν από τους ίδιους τους διασωθέντες, καθώς οι αρμόδιες υπηρεσίες εξακολουθούν να αναζητούν το αεροσκάφος που έχει χαθεί από το ραντάρ.

Χαρακτηριστική είναι η περιγραφή του γνωστού ζωγράφου Νίκου Στεφάνου στον Τύπο της εποχής. Ο τότε 39χρονος επιβάτης, όταν είδε το νερό να μπαίνει στην καμπίνα, έβγαλε τα ρούχα του και βούτηξε στο νερό ανοίγοντας μια πόρτα εξόδου. Κολύμπησε για περίπου 20 λεπτά μέχρι να βγει στη στεριά. Εσπευσε προς το ΠΙΚΠΑ Βούλας και μόλις αντίκρισε το ιατρικό προσωπικό, που τον κοιτούσε έντρομο, τους είπε λαχανιασμένος: «Μη φοβάστε, δεν είμαι “δράκος”. Επεσε στη θάλασσα το αεροπλάνο της Ολυμπιακής απ’ την Κέρκυρα. Ημουν επιβάτης και σώθηκα. Τηλεφωνήστε και πείτε ότι το αεροπλάνο έπεσε».

Οι περισσότεροι επιβάτες βρέθηκαν δεμένοι στις θέσεις τους

Το μοιραίο αεροσκάφος κειτόταν πλέον σε βάθος περίπου δώδεκα μέτρων. Οταν οι δύτες καταφέρνουν να προσεγγίσουν την άτρακτο, αντικρίζουν δεκάδες θύματα που εξακολουθούσαν να βρίσκονται στις θέσεις τους δεμένα με τις ζώνες ασφαλείας, γεγονός που αποτυπώνει πόσο ελάχιστος ήταν ο διαθέσιμος χρόνος που είχαν για ν’ αντιδράσουν μετά την πρόσκρουση.

Ορισμένοι από τους νεκρούς βρέθηκαν κοντά στην έξοδο, καθώς προσπαθούσαν μέχρι την τελευταία στιγμή να απελευθερωθούν από την πλημμυρισμένη καμπίνα. Από τους 49 επιβάτες πνίγηκαν οι 36, συν ο συγκυβερνήτης Δημήτριος Βασταρδής. Επέζησαν μόλις 13 επιβάτες, ο κυβερνήτης Πάτροκλος Θωμαδάκης και οι δύο αεροσυνοδοί.

Ο πιλότος καταθέτει ότι υπήρξε βλάβη – Τι έδειξε η διερεύνηση

Ο διασωθείς κυβερνήτης κατά την επτάωρη εξέτασή του θα υποστηρίξει ότι «κατά την πτήσιν διεπίστωσε βλάβη στα όργανα μετρήσεως του ύψους, τα οποία έδειχναν μεγαλύτερο ύψος από εκείνο στο οποίο πετούσε το αεροπλάνο». Προσθέτει μάλιστα πως δεν λειτούργησε σωστά το σύστημα ενόργανης προσέγγισης.

Η αεροπορική διερεύνηση που ακολουθεί αποδεικνύεται εξαιρετικά σύνθετη. Οι πραγματογνώμονες καλούνται να ανασυνθέσουν την πορεία του αεροσκάφους, να εξετάσουν τις ενδείξεις των οργάνων και να αξιολογήσουν τις επικοινωνίες με το ραντάρ και τον Πύργο Ελέγχου. Παράλληλα, λαμβάνονται καταθέσεις από τους επιζώντες επιβάτες και πραγματοποιούνται έλεγχοι για να διαπιστωθεί εάν είχε παρουσιαστεί κάποια μηχανική ή ηλεκτρονική δυσλειτουργία.

«Το αεροπλάνο γέμισε νερό, τα φώτα έσβησαν»: Η τραγωδία της Ολυμπιακής με τους 37 νεκρούς και η απρόσμενη σύνδεση με ταινία της Βλαχοπούλου-6
Το δικινητήριο ελικοστροβιλοφόρο NAMC YS-11A την ώρα που προσγειώνεται στην Κέρκυρα (σκηνή από την ταινία «Η Κόμησσα της Κέρκυρας».)

Η εννεαμελής επιτροπή που εξέτασε τα στοιχεία ολοκλήρωσε το πόρισμά της στις 22 Ιουνίου 1974, έπειτα από εργαστηριακές δοκιμές, τεχνικούς ελέγχους και δοκιμαστικές πτήσεις. Ως πιθανό αίτιο προσδιορίζει την κάθοδο του αεροσκάφους κάτω από τα ελάχιστα επιτρεπόμενα όρια της προσέγγισης.

Ωστόσο, η ακριβής αιτία για την οποία οι πιλότοι συνέχισαν την κάθοδο σε τόσο χαμηλό ύψος παραμένει έως και σήμερα αντικείμενο διαφορετικών εκτιμήσεων. Ανάμεσα στις εκδοχές που κυκλοφόρησαν περιλαμβανόταν κι εκείνη που θέλει τον κυβερνήτη να παραπλανήθηκε ενδεχομένως από τα φώτα της παραλιακής λεωφόρου Ποσειδώνος, θεωρώντας ότι αντιστοιχούσαν στον διάδρομο προσγείωσης. Το γεγονός πάντως ότι το αεροπλάνο προσέκρουσε σχεδόν οριζόντια στην επιφάνεια της θάλασσας, με το σύστημα προσγείωσης κατεβασμένο, ενισχύει την εκτίμηση ότι επρόκειτο για πρόσκρουση κατά τη διάρκεια της τελικής προσέγγισης, χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης απώλεια ελέγχου. Η διαπίστωση αυτή έχει σημασία, καθώς διαχωρίζει το συγκεκριμένο δυστύχημα από ατυχήματα στα οποία το αεροσκάφος συντρίβεται έπειτα από ανεξέλεγκτη πτώση.

Η δίκη, το τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας και η αθώωση του κυβερνήτη

Η υπόθεση οδηγήθηκε όπως ήταν φυσικό στη Δικαιοσύνη. Εις βάρος του κυβερνήτη Πάτροκλου Θωμαδάκη ασκήθηκε ποινική δίωξη για ανθρωποκτονίες και σωματικές βλάβες εξ αμελείας, με τις δικαστικές αρχές να εξετάζουν εάν υπήρξαν παραλείψεις ή λανθασμένες ενέργειες που συνέβαλαν στη συντριβή.

Η δίωξη θα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις μεταξύ των πιλότων της Ολυμπιακής. Η υπόθεση αποκτά μάλιστα και διεθνή διάσταση, όπως προκύπτει από αποχαρακτηρισμένο τηλεγράφημα της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα προς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, με ημερομηνία 1η Απριλίου 1974. Στο έγγραφο αναφέρεται ότι πιλότοι της εταιρείας είχαν απειλήσει να καταθέσουν συλλογικά τις άδειες χειριστών τους, διαμαρτυρόμενοι για το νομικό πλαίσιο που επέτρεπε την ποινική δίωξη πιλότων έπειτα από δυστυχήματα με θύματα. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται ρητά η περίπτωση του Θωμαδάκη.

Η δίκη πραγματοποιείται το καλοκαίρι του 1974 και ολοκληρώνεται τον Σεπτέμβριο, λίγες εβδομάδες μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών αθωώνει τον κυβερνήτη, κρίνοντας ότι από τα αποδεικτικά στοιχεία δεν προέκυψε πως είχε προβεί στις παραλείψεις ή τις εσφαλμένες ενέργειες που του αποδίδονταν. Στο άκουσμα της απόφασης ο Θωμαδάκης ξεσπά σε κλάματα, υποκλίνεται προς το δικαστήριο και αγκαλιάζει τον συνήγορό του, ενώ από το ακροατήριο ακούγονται χειροκροτήματα. Εχουν περάσει σχεδόν δύο χρόνια από εκείνο το βράδυ του Οκτωβρίου, όταν η πτήση της Ολυμπιακής Αεροπορίας από την Κέρκυρα κατέληξε στα φουρτουνιασμένα νερά της Βούλας, αφήνοντας πίσω της 37 νεκρούς και δεκάδες οικογένειες οι οποίες δεν είχαν προλάβει να αποχαιρετήσουν τους δικούς τους ανθρώπους.

Φώτο  Ρεπορτάζ   Διονύσιος  Κούρτης

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου