Οι τιμές θα αυξηθούν περισσότερο στην Ασία αλλά και στην Ευρώπη που έχει χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης
Μια διευρυνόμενη σύγκρουση στο Ιράν και ευρύτερα στη Μέση Ανατολή θα δημιουργήσει την πιο σημαντική διαταραχή στις αγορές φυσικού αερίου από τον Φεβρουάριο του 2022, τότε που η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία άλλαξε τα δεδομένα στο παγκόσμιο εμπόριο.
Γειτονικές χώρες του Ιράν, όπως το Κατάρ, είναι από τους σημαντικότερους προμηθευτές στον κόσμο και η περιοχή αποτελεί επίσης μια ζωτική οδό εφοδιασμού, με το 20% των εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, μια κρίσιμη οδό για την παγκόσμια ενέργεια.
Το εμπόριο LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει σχεδόν σταματήσει, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων και ναυτιλιακές πηγές στην Ελλάδα. Οι Ασιάτες αγοραστές, οι οποίοι προμηθεύονται περίπου το ένα τέταρτο του LNG τους από το Κατάρ, τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα στον κόσμο, τηλεφωνούν στους προμηθευτές για να ελέγξουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα εναλλακτικά φορτία, σύμφωνα με τους εμπόρους. Η Αίγυπτος, εν τω μεταξύ, προσπαθεί να επισπεύσει τις αποστολές, αφού το Ισραήλ διέκοψε την παραγωγή σε ορισμένες πλατφόρμες.
Τα πλοία μεταφοράς LNG σταματούν και στις δύο πλευρές του Ορμούζ με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ενεργοποίηση «ασφαλίστρου κινδύνου» στις τιμές, καθώς το Ορμούζ αποτελεί κεντρικό πέρασμα για ροές πετρελαίου και LNG από τον Κόλπο. Αυτό συνδέεται αφενός με την εθελοντική αποφυγή και την ανατιμολόγηση κινδύνου από ναυτασφαλιστές και αφετέρου με ενδεχόμενα μέτρα αποκλεισμού.
Το Bloomberg υπενθυμίζει ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 δημιούργησε πρωτοφανή αναταραχή στο διεθνές εμπόριο φυσικού αερίου αποκόπτοντας τη Μόσχα από τη μεγαλύτερη αγορά εξαγωγών της και πυροδοτώντας αστάθεια και αύξηση ρεκόρ των τιμών στην Ευρώπη και αλλού.
Η Ασία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε παρόμοιες επιπτώσεις από την επιδεινούμενη κρίση στη Μέση Ανατολή. Περισσότερο από τα τέσσερα πέμπτα του LNG του Κατάρ παραδόθηκαν σε Ασιάτες αγοραστές πέρυσι, με την Κίνα να είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής, λαμβάνοντας σχεδόν το ένα τρίτο των εισαγωγών από τη χώρα. Η Ινδία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας.
Οι αποστολές προς την Ασία και την Ευρώπη πρέπει να περνούν από το Στενό του Ορμούζ. Μέχρι χθες το βράδυ, τουλάχιστον έντεκα δεξαμενόπλοια LNG που ταξίδευαν από ή προς το Κατάρ σταμάτησαν τα ταξίδια τους για να αποφύγουν την πλωτή οδό, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που επικαλείται το Bloomberg. Αλλά και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στέλνουν τις εξαγωγές LNG τους μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Είναι επομένως ξεκάθαρο ότι θα αυξηθούν περισσότερο οι τιμές στην Ασία αλλά και στην Ευρώπη που είναι λιγότερο εκτεθειμένη, αλλά έχει χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης.
Οι Κινέζοι εισαγωγείς είναι μεταξύ εκείνων που αναζητούν εναλλακτικές προμήθειες εάν συνεχιστούν οι εχθροπραξίες στο Ιράν ενώ οι έμποροι στην Ινδία, την Ιαπωνία και αλλού προετοιμάζονται επίσης για υψηλότερες τιμές. Εξάλλου, δεν πρόκειται μόνο για τιμές spot αφού τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια LNG συνήθως συνδέονται με τιμές αναφοράς αργού πετρελαίου, επομένως μια αύξηση στο πετρέλαιο Brent θα κάνει το φυσικό αέριο πιο ακριβό για τους Ασιάτες καταναλωτές.
Ένα άλλο πιθανό σημείο πίεσης θα είναι η Τουρκία, η οποία εισάγει φυσικό αέριο από αγωγούς μέσω Ιράν. Όπως και η Αίγυπτος, η χώρα μπορεί να αναγκαστεί να αγοράσει περισσότερο LNG εάν οι βασικές ροές περιοριστούν ως αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης σύγκρουσης πιέζοντας ανοδικά τις τιμές.
Φώτο Ρεπορτάζ Διονύσιος Κούρτης
