Μηδενικός συντελεστής έως 20.000 ευρώ για τρίτεκνους και αγρότες, αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα και κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην περιφέρεια – Οι παρατάσεις στα ακίνητα και οι αυξήσεις φόρων
Μειώσεις στον φόρο εισοδήματος, απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ και ελαφρύνσεις για επαγγελματίες και επιχειρήσεις περιλαμβάνει το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027, που κατατέθηκε χθες (5.10.2026) στη Βουλή.
Ο φόρος εισοδήματος περιορίζεται για τρίτεκνους και κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, ενώ ο ΕΝΦΙΑ καταργείται για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς, με διεύρυνση των πληθυσμιακών ορίων. Για επαγγελματίες και επιχειρήσεις, το πακέτο συνδυάζει μικρότερο τεκμαρτό εισόδημα υπό προϋποθέσεις, χαμηλότερη προκαταβολή φόρου και ταχύτερες αποσβέσεις για αγορές μηχανημάτων.
Οι νέες παρεμβάσεις του προσχεδίου απαιτούν νομοθέτηση και έχουν διαφορετικές ημερομηνίες εφαρμογής. Ορισμένες θα φανούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, άλλες θα περάσουν άμεσα στη μισθοδοσία από τον Ιανουάριο, ενώ για τη μείωση της προκαταβολής φόρου το όφελος θα εμφανιστεί στις δηλώσεις του 2028.
Μηδενικός συντελεστής για τρίτεκνους και αγρότες
Για όσους έχουν τρία εξαρτώμενα παιδιά προβλέπεται μηδενικός φορολογικός συντελεστής για τα πρώτα 20.000 ευρώ εισοδήματος από το φορολογικό έτος 2027. Οι μισθωτοί θα δουν τη διαφορά στην παρακράτηση από την 1η Ιανουαρίου 2027. Οι τρίτεκνοι ελεύθεροι επαγγελματίες θα δουν τη μείωση στην εκκαθάριση των δηλώσεων που θα υποβάλουν το 2028 για τα εισοδήματα του 2027.
Το μέγιστο ετήσιο όφελος υπολογίζεται σε 1.800 ευρώ. Σύμφωνα με το προσχέδιο, ωφελούνται 86.927 τρίτεκνοι που βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο, από τους οποίους 33.894 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες.
Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες ο μηδενισμός του συντελεστή έως τις 20.000 ευρώ αφορά εισοδήματα από αγροτική δραστηριότητα και ισχύει από το φορολογικό έτος 2026. Επομένως, θα αποτυπωθεί στις δηλώσεις του 2027. Δικαιούχοι είναι φυσικά πρόσωπα των οποίων τουλάχιστον το 50% του συνολικού εισοδήματος προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα. Το μέγιστο ετήσιο όφελος φτάνει τα 2.900 ευρώ.
Μικρότερο τεκμαρτό εισόδημα με προϋποθέσεις
Στις δηλώσεις του 2027 θα εφαρμοστεί και η απαλλαγή των συνεπών ελεύθερων επαγγελματιών από δύο προσαυξήσεις του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος. Πρόκειται για την προσαύξηση που αντιστοιχεί στο 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και εκείνη που υπολογίζεται στο 5% της διαφοράς του τζίρου από τον μέσο όρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Για να εξασφαλιστεί η ελάφρυνση απαιτούνται πλήρης διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών, διαβίβαση στοιχείων στο myDATA, εμπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος και απουσία φορολογικών ή εργατικών παραβάσεων την τελευταία πενταετία. Οι συγκεκριμένες προσαυξήσεις επιβαρύνουν περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται αναλογική μείωση του τεκμηρίου για εκμεταλλευτές ταξί ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας και πλήρης εξαίρεση των ανήλικων τέκνων από αυτό. Η μείωση του τεκμηρίου κατά 50% επεκτείνεται σε ατομικές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκων και έως 2.200 στη Δυτική Μακεδονία. Εξαιρείται η Αττική, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων.
Τέλος επιτηδεύματος και προκαταβολή φόρου
Το τέλος επιτηδεύματος καταργείται από το 2027 για τα νομικά πρόσωπα στην ελληνική περιφέρεια και στη Θεσσαλονίκη, με 121.922 επιχειρήσεις να απαλλάσσονται από την επιβάρυνση. Για την Αττική προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρης κατάργηση το 2029.
Στις ατομικές επιχειρήσεις η προκαταβολή φόρου μειώνεται από 55% σε 50% για το φορολογικό έτος 2027. Αυτό σημαίνει ότι η χαμηλότερη προκαταβολή θα υπολογιστεί στις δηλώσεις του 2028. Για παράδειγμα, σε φόρο 10.000 ευρώ η προκαταβολή υποχωρεί από 5.500 σε 5.000 ευρώ, αφήνοντας 500 ευρώ περισσότερα στη ρευστότητα του επαγγελματία.
Για τα νομικά πρόσωπα η σταδιακή μείωση της προκαταβολής προβλέπεται από το φορολογικό έτος 2028, κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, μέχρι να φτάσει στο 50%.
Απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ και λιγότερος φόρος στα ενοίκια
Από το 2027 προβλέπεται απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία φυσικών προσώπων που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και κατοικούν σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκων. Στη Δυτική Μακεδονία το όριο ανεβαίνει στους 2.200 κατοίκους. Το πληθυσμιακό κριτήριο βασίζεται στην τελευταία απογραφή, ενώ εξαιρούνται οι οικισμοί της Αττικής, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων.
Η διεύρυνση των ορίων προσθέτει 131 οικισμούς και περίπου 62.000 ιδιοκτήτες στους δικαιούχους. Το συνολικό κόστος της απαλλαγής, μαζί με το ήδη προβλεπόμενο μέτρο για οικισμούς έως 1.500 κατοίκων, υπολογίζεται σε 86 εκατ. ευρώ ετησίως.
Στον φόρο εισοδήματος από ενοίκια, ο προϋπολογισμός ενσωματώνει τη μείωση που προκύπτει από τον ενδιάμεσο συντελεστή 25%. Η επίδραση στα έσοδα του 2027, όταν θα υποβληθούν οι δηλώσεις για τα εισοδήματα του 2026, εκτιμάται σε 90 εκατ. ευρώ.
Παρατάσεις στις φοροαπαλλαγές των ακινήτων
Για τη στέγαση προβλέπεται επέκταση της τριετούς απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος για κενά ακίνητα που διατίθενται προς ενοικίαση. Παράλληλα, παρατείνεται η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων και η απαλλαγή από τον ΦΠΑ στα νέα κτίρια. Στο προσχέδιο περιλαμβάνεται επίσης το ήδη θεσμοθετημένο φορολογικό κίνητρο για την κατασκευή νέων κατοικιών που θα διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση με ευνοϊκούς όρους.
Φιλοδωρήματα και μονογονεϊκές οικογένειες
Το αφορολόγητο των φιλοδωρημάτων αλλάζει βάση υπολογισμού. Από το όριο των 300 ευρώ τον μήνα προβλέπεται απαλλαγή για ποσό έως 6.000 ευρώ ετησίως, από το φορολογικό έτος 2026. Έτσι, η φορολογική αντιμετώπιση θα βασίζεται στο ετήσιο ποσό που λαμβάνει ο εργαζόμενος.
Για τις μονογονεϊκές οικογένειες προβλέπεται να μη συνυπολογίζονται τα εισοδήματα του παιδιού από σύνταξη λόγω θανάτου κατά τον έλεγχο αν παραμένει εξαρτώμενο τέκνο. Η ρύθμιση συνδέεται με τη διατήρηση της φορολογικής προστασίας του γονέα.
Κίνητρα για επενδύσεις και απαλλαγές που συνεχίζονται
Οι δαπάνες για μηχανολογικό εξοπλισμό από την 1η Ιανουαρίου 2027 θα αποσβένονται σε έξι χρόνια αντί για δέκα. Οι συντελεστές ορίζονται σε 10% για καθένα από τα δύο πρώτα έτη, 15% για καθένα από τα επόμενα δύο και 25% για καθένα από τα δύο τελευταία. Η επιχείρηση θα αφαιρεί ταχύτερα το κόστος της επένδυσης από τα φορολογητέα κέρδη της.
Στο πακέτο περιλαμβάνονται επίσης υπερεκπτώσεις 100% για επενδυτικές δαπάνες σε στρατηγικούς τομείς, όπως η άμυνα και η κατασκευή οχημάτων, αεροσκαφών και εξαρτημάτων τους, απαλλαγή ιδρυμάτων και κληροδοτημάτων από τον φόρο εισοδήματος και αφορολόγητο επίδομα βιβλιοθήκης για μέλη ΔΕΠ και ερευνητές.
Συνεχίζονται η μείωση του ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά του Βορείου Αιγαίου, στη Σαμοθράκη και στα Δωδεκάνησα με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους, καθώς και η κατάργηση του τέλους συνδρομητικής τηλεόρασης. Στον προϋπολογισμό αποτυπώνονται ακόμη η αναμόρφωση των τεκμηρίων διαβίωσης και η φορολογική μεταρρύθμιση του 2026, της οποίας το κόστος για το 2027 υπολογίζεται σε 1,62 δισ. ευρώ.
Οι αυξήσεις φόρων που προβλέπει το προσχέδιο
Στον αντίποδα των ελαφρύνσεων, από τον Ιούλιο 2027 ο φόρος μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι τρίτων χωρών, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυξάνεται από 3% σε 15%. Με την εισφορά υπέρ δήμων, που υπολογίζεται στο 3% του φόρου, η τελική επιβάρυνση διαμορφώνεται σε 15,45%.
Ο προϋπολογισμός ενσωματώνει επίσης αναμόρφωση της φορολόγησης των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών, αναπροσαρμογή των τελών ταξινόμησης στα υβριδικά οχήματα και αλλαγές στη φορολόγηση αμοιβών στελεχών άνω των 60.000 ευρώ από συμμετοχή στα κέρδη. Από τις τρεις παρεμβάσεις προβλέπονται έσοδα 94 εκατ., 37 εκατ. και 24 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα, το 2027.
Το προσχέδιο συνυπολογίζει επίσης την πλήρη ετήσια εφαρμογή του ενωσιακού τελωνειακού μέτρου για τα δέματα χαμηλής αξίας που εισάγονται από τρίτες χώρες. Το μέτρο ισχύει από την 1η Ιουλίου 2026 και προβλέπει κατάργηση της απαλλαγής από δασμούς και κατ’ αποκοπή τέλος 3 ευρώ ανά είδος για τις συγκεκριμένες αποστολές.
Φώτο Ρεπορτάζ Διονύσιος Κούρτης
