Δευτέρα, 19 Ιουνίου 2017

Σαν Σήμερα το 1951 Πεθαίνει στην Αθήνα ο Άγγελος Σικελιανός












 









angelos sikelianos
Σαν σήμερα το 1951 πεθαίνει ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός. Ο Α. Σικελιανός έδρασε μέσα από το ΕΑΜ Διανοουμένων-Καλλιτεχνών και για αυτή τη δράση του στη συνέχεια υπονομεύτηκε τρεις φορές στην υποψηφιότητά του για το βραβείο Νόμπελ. Διατέλεσε επίτιμος πρόεδρος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών.
Στα ψιλά γράμματα εφημερίδας της εποχής διαβάζουμε για την κηδεία του («ΕΜΠΡΟΣ», Πέμπτη 21 Ιουνίου 1951):
«ΕΚΗΔΕΥΘΗ ΧΘΕΣ Ο ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ
Την 5 μ.μ. χθες εγένετο η κηδεία του ποιητού Αγγέλου Σικελιανού εκ του Ιερού ναού της Μητροπόλεως. Της νεκρωσίμου ακολουθίας προέστη ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ. Σπυρίδων. Παρέστησαν ο αντιπρόεδρος της Κυβερνήσεως κ. Παπανδρέου, ο υπουργός των Οικονομικών κ. Μαύρος, ο υφυπουργός της Παιδείας κ. Μόδης, ο διοικητής της Εθνικής Τραπέζης κ. Κωστόπουλος, ο εκ των συναρχηγών του ΛΕΚ κ. Π. Κανελλόπουλος, οι κ.κ. Σβώλος, Τσιριμώκος. Κ. Τσάτσος, ο πρόεδρος της Ακαδημίας κ. Μαριδάκης, ο διευθυντής Γραμμάτων του υπουργείου Παιδείας κ. Μαντούδης, καθηγηταί του Πανεπιστημίου, εκπρόσωποι του λογοτεχνικού και καλλιτεχνικού κόσμου και πάρα πολλοί φίλοι του. Κατόπιν εκφρασθείσας επιθυμίας των οικείων του ποιητή, λόγοι δεν εξεφωνήθησαν.
Η νεκρώσιμος πομπή περί ώραν 7ην μ.μ. αφίκετο εις το Α΄ νεκροταφείον, όπου, ενώ οι παριστάμενοι έψαλλον τον εθνικόν μας ύμνον, εγένετο η ταφή του νεκρού εις τάφον παραχωρηθέντα υπό του Δήμου Αθηναίων.»
Για τις παρεμβάσεις στη νορβηγική επιτροπή Νόμπελ έγραφε η Εφημερίδα «Ριζοσπάστης», Φύλλο της Πέμπτης 24 Ιουλίου 1947 – οι υπογραμμίσεις στο κείμενο με μαύρα γράμματα είναι δικές μας:
«Η Ελλάδα έχασε πέρυσι την ευκαιρία να τιμηθεί με το Νόμπελ στο πρόσωπο του Άγγελου Σικελιανού. Ο λόγος είναι πως επέσανε απάνω οι κράχτες και με τα κρατικά μέσα ματαίωσαν τη βράβευση της χώρας μας, γιατί ο Σικελιανός δεν τους ακολουθεί στο ανίερο έργο τους. Το ομολόγησε μόλις φέτος ο Άλκης Θρύλος1:«Όσο κι΄ αν είναι θλιβερό να ζημιώθηκε η Ελλάδα από τη μη απονομή του επάθλου Νόμπελ σ΄ έναν ποιητή της είναι απόλυτα δικαιολογημένο το κράτος που αντέδρασε σ΄ αυτήν την απονομή.» («Ελλην. Αίμα» 9.7.47).»
_________________________________________
1Πρόκειται για την Ελένη Ουράνη η οποία ήταν κριτικός λογοτεχνίας και θεάτρου και συγγραφέας, γνωστή με το ψευδώνυμο Άλκης Θρύλος. Ήταν η πρώτη γυναίκα που εκλέχθηκε το 1971 ακαδημαϊκός. Ήταν παντρεμένη σε δεύτερο γάμο με τον ποιητή και λογοτέχνη Κώστα Ουράνη.


Ἄγγελος Σικελιανός

Βιογραφικὰ Στοιχεῖα


Ὁ Ἄγγελος Σικελιανὸς (Λευκάδα, 15 Μαρτίου 1884 – Ἀθήνα, 19 Ἰουνίου 1951) ἦταν ἕνας ἀπὸ τοὺς μείζονες Ἕλληνες ποιητές. Τὸ ἔργο του διακρίνεται ἀπὸ ἕναν ἔντονο λυρισμὸ καὶ ἕναν ἰδιαίτερο γλωσσικὸ πλοῦτο.

Βιογραφία

Γεννήθηκε στὴ Λευκάδα ὅπου καὶ πέρασε τὰ παιδικά του χρόνια. Ἀποφοίτησε ἀπὸ τὸ γυμνάσιο τὸ 1900 καὶ τὸν ἑπόμενο χρόνο γράφτηκε στὴν Νομικὴ Σχολὴ τῆς Ἀθήνας χωρὶς ὡστόσο νὰ ὁλοκληρώσει ποτὲ τὶς νομικές του σπουδές. Τὰ ἐνδιαφέροντά του ἦταν καθαρὰ λογοτεχνικὰ καὶ ἀπὸ νωρὶς μελέτησε Ὅμηρο, Πίνδαρο, Ὀρφικοὺς καὶ Πυθαγόρειους, λυρικοὺς ποιητές, προσωκρατικοὺς φιλοσόφους, Πλάτωνα, Αἰσχύλο ἀλλὰ καὶ τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ ξένους λογοτέχνες ὅπως τὸν Ντ᾿ Ἀννούντσιο. Τὰ ἑπόμενα χρόνια πραγματοποίησε ἀρκετὰ ταξίδια καὶ στράφηκε στὴν ποίηση καὶ τὸ θέατρο. Σημαντικὸ σταθμὸ στὴ ζωὴ τοῦ Σικελιανοῦ ἀποτέλεσε ὁ γάμος του, τὸ 1907, μὲ τὴν Ἀμερικανίδα Eva Parlmer, ἡ ὁποία σπούδαζε στὸ Παρίσι ἑλληνικὴ ἀρχαιολογία καὶ χορογραφία. Ὁ γάμος τους τελέστηκε στὴν Ἀμερικὴ ἐνῷ ἐγκαταστάθηκαν στὴν Ἀθήνα τὸ 1908. Ἐκείνη τὴν περίοδο, ὁ Σικελιανὸς ἦρθε σὲ ἐπαφὴ μὲ ἀρκετοὺς πνευματικοὺς ἀνθρώπους καὶ τελικὰ τὸ 1909 δημοσίευσε τὴν πρώτη του ποιητικὴ συλλογὴ Ἀλαφροΐσκιωτος, ἡ ὁποία προκάλεσε ἰδιαίτερη αἴσθηση στοὺς φιλολογικοὺς κύκλους, ἀναγνωριζόμενη ὡς ἔργο σταθμὸς στὴν ἱστορία τῶν νεοελληνικῶν γραμμάτων. Ἀκολούθησε μία περίοδος ἔντονης ἀναζήτησης ποὺ καταλήγει στὴν ἔκδοση τῶν τεσσάρων τόμων τῆς ποιητικῆς συλλογῆς Πρόλογος στὴ Ζωή, Ἡ Συνείδηση τῆς Γῆς μου (1915), Ἡ Συνείδηση τῆς Φυλῆς μου (1915), Ἡ Συνείδηση τῆς Γυναίκας (1916) καὶ Ἡ Συνείδηση τῆς Πίστης (1917). Ὁ Πρόλογος στὴ Ζωὴ ὁλοκληρώθηκε ἀργότερα μὲ τὴ Συνείδηση τῆς Προσωπικῆς Δημιουργίας. Ἀκολουθοῦν ἀκόμα τὰ χαρακτηριστικὰ ποιήματα Τὸ Πάσχα τῶν Ἑλλήνων καὶ Μήτηρ Θεοῦ, τῆς περιόδου 1917-1920 καθὼς καὶ διάφορες συνεργασίες του μὲ λογοτεχνικὰ περιοδικὰ τῆς ἐποχῆς.
Ἡ ἀρχαιοελληνικὴ πνευματικὴ ἀτμόσφαιρα ἀπασχόλησε βαθιὰ τὸν Σικελιανὸ καὶ συνέλαβε τὴν ἰδέα νὰ δημιουργηθεῖ στοὺς Δελφοὺς ἕνας παγκόσμιος πνευματικὸς πυρήνας ἱκανὸς νὰ συνθέσει τὶς ἀντιθέσεις τῶν λαῶν («Δελφικὴ Ἰδέα»). Γιὰ τὸ σκοπὸ αὐτό, ὁ Σικελιανός, μὲ τὴ συμπαράσταση καὶ οἰκονομικὴ ἀρωγὴ τῆς γυναίκας του, δίνει πλῆθος διαλέξεων καὶ δημοσιεύει μελέτες καὶ ἄρθρα. Παράλληλα, ὀργανώνει τὶς «Δελφικὲς Ἑορτὲς» στοὺς Δελφοὺς μὲ τὶς παραστάσεις τοῦ Προμηθέα Δεσμώτη (1927) καὶ τῶν Ἱκέτιδων (1930) τοῦ Αἰσχύλου νὰ ἀνεβαίνουν στὸ ἀρχαῖο θέατρο. Ἡ «Δελφικὴ Ἰδέα» ἐκτὸς ἀπὸ τὶς ἀρχαῖες παραστάσεις περιελάμβανε καὶ τὴν «Δελφικὴ Ἕνωση», μιὰ παγκόσμια ἕνωση γιὰ τὴ συναδέλφωση τῶν λαῶν, καὶ τὸ «Δελφικὸ Πανεπιστήμιο», στόχος τοῦ ὁποίου θὰ ἦταν νὰ συνθέσει σὲ ἕναν ἑνιαῖο μύθο τὶς παραδόσεις ὅλων τῶν λαῶν. Γιὰ τὶς πρωτοβουλίες αὐτές, τὸ 1929, ἡ Ἀκαδημία Ἀθηνῶν ἀπένειμε στὸ Σικελιανὸ ἀργυρὸ μετάλιο γιὰ τὴ γενναία προσπάθεια ἀναβίωσης τῶν δελφικῶν ἀγώνων. Ἀπὸ τὸ φιλόδοξο αὐτὸ σχέδιο τὸ μόνο ποὺ πραγματοποιήθηκε τελικὰ ἦταν οἱ Δελφικὲς Ἑορτές, ἀλλὰ καὶ αὐτὲς ὁδήγησαν σὲ οἰκονομικὴ καταστροφὴ καὶ χωρισμὸ τοῦ ζεύγους, ἀφοῦ ἡ Εὔα Πάλμερ ἐγκαταστάθηκε ἀπὸ τότε στὴν Ἀμερικὴ καὶ ἐπέστρεψε μόνο μετὰ τὸ θάνατο τοῦ ποιητῆ. Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς γερμανικῆς κατοχῆς, ὁ Σικελιανὸς διαδραμάτισε σημαντικὸ ρόλο στὴν πνευματικὴ ἀντίσταση τοῦ λαοῦ, μὲ κορυφαία ἐκδήλωση τὸ ποίημα καὶ τὸ λόγο ποὺ ἐκφώνησε στὴν κηδεία τοῦ Παλαμᾶ τὸ 1943.
Τὸ 1946 ἐξελέγη πρόεδρος τῆς Ἑταιρείας Ἑλλήνων Λογοτεχνῶν ἐνῷ τὸ 1949 ἦταν ὑποψήφιος γιὰ τὸ Βραβεῖο Νομπέλ. Ὁ ἐπιφανὴς λυρικὸς ποιητὴς καὶ πεζογράφος Ἄγγελος Σικελιανὸς πέθανε στὴν Ἀθήνα τὸ 1951 καὶ τάφηκε στοὺς Δελφούς.
Ὁ Σικελιανὸς εἶχε ἐξοχικὴ παραλιακὴ κατοικία στὴ Σαλαμίνα μπροστὰ ἀπὸ τὴ Μονὴ Φανερωμένης. Ἐκεῖ ὁ Βασιλεὺς Παῦλος ἐπισκέπτοταν τὸν ποιητὴ κάθε φορὰ ποὺ μετέβαινε στὸ Ναύσταθμο Σαλαμίνας. Διατηροῦσε ἐπίσης ἐξοχικὴ κατοικία στὴ Συκέα Κορινθίας.

Ἔργο

Ποιήματα

Ὁ ποιητὴς ἐξέδωσε ὁ ἴδιος τὰ ἔργα του σὲ τρεῖς τόμους μὲ τὸν τίτλο Λυρικὸς Βίος (1946 Α καὶ Β, 1947 Γ), ἀφήνοντας ἔξω κάποια ἔργα ποὺ δὲν θεώρησε ἀπαραίτητο νὰ συμπεριλάβει.
Τὸ 1965 ἄρχισε ἡ ἔκδοση τῶν «Ἁπάντων» του μὲ ἐπιμέλεια τοῦ Γ. Π. Σαββίδη. Ἐκδόθηκαν πέντε τόμοι μὲ τὸ ἔργο ποὺ εἶχε δημοσιεύσει ὁ ποιητής (1965-1968) καὶ ἕκτος τόμος (1969) μὲ ὅσα ποιήματα εἶχε ἀφήσει ἐκτὸς τοῦ Λυρικοῦ Βίου.

Πεζὰ κείμενα

Συγκεντρωτικὴ ἔκδοση τῶν «Ἁπάντων»:
  • Πεζὸς Λόγος Α (1978)
  • Πεζὸς Λόγος Β (1980)
  • Πεζὸς Λόγος Γ (1981)
  • Πεζὸς Λόγος Δ (1983)
  • Πεζὸς Λόγος Ε (1985)

Τραγῳδίες

  • Ὁ Διθύραμβος τοῦ Ρόδου (1932)
  • Σίβυλλα (1940)
  • Ὁ Δαίδαλος στὴν Κρήτη (1942)
  • Ὁ Χριστὸς στὴ Ρώμη (1946)
  • Ὁ Θάνατος τοῦ Διγενῆ (1947)
  • Ἀσκληπιὸς (ἡμιτελής)
Συγκεντρώθηκαν σὲ τρεῖς τόμους μὲ τὸν τίτλο Θυμέλη, Α καὶ Β 1950, Γ 1954

Φώτο   Ρεπορτάζ    Διονύσιος   Κούρτης 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου